Specjalistyczna Poradnia Leczenia Natręctw (OCD)

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (Obsessive Compulsive Disorder – OCD), określane również jako nerwica natręctw, należą do zaburzeń psychicznych związanych z występowaniem uporczywych, trudnych do zatrzymania myśli, impulsów lub obrazów psychicznych oraz zachowań wykonywanych pod wpływem silnego wewnętrznego przymusu. Diagnostyką i leczeniem osób zmagających się z tego typu trudnościami zajmują się specjaliści NZOZ Centrum Terapii Dialog.

Szacuje się, że z OCD może zmagać się około 2–3% populacji. Obraz zaburzenia bywa jednak bardzo różnorodny i nie zawsze wygląda tak samo u każdego pacjenta.

Do grupy trudności związanych z OCD i zaburzeniami pokrewnymi mogą należeć między innymi:

• natrętne, trudne do kontrolowania myśli i zachowania,
• uporczywa niepewność dotycząca zdrowia, bezpieczeństwa lub odpowiedzialności,
• zbieractwo i nadmierne kolekcjonowanie (hoarding disorder),
• nadmierna koncentracja na wyglądzie i zniekształcony obraz własnego ciała (dysmorfofobia / Body Dysmorphic Disorder),
• nerwowe rozdrapywanie skóry (dermatillomania / skin picking disorder),
• obgryzanie, skubanie lub nadmierne obcinanie paznokci (onychofagia, onychotillomania, onychotemnomania),
• przymus gryzienia skóry (dermatofagia),
• podgryzanie warg, języka lub wewnętrznej powierzchni policzków (morsicatio),
• natrętne zachowania współwystępujące z zaburzeniami odżywiania, między innymi ortoreksją.

OCD charakteryzuje się występowaniem obsesji oraz kompulsji.

Obsessje to nawracające, niechciane myśli, impulsy lub obrazy psychiczne, które mogą wywoływać silny lęk, napięcie albo poczucie zagrożenia. U części osób dotyczą zdrowia, zakażenia, bezpieczeństwa, możliwości wyrządzenia komuś krzywdy, moralności, religii, relacji lub odpowiedzialności.

Kompulsje to natomiast czynności wykonywane pod wpływem przymusu w celu zmniejszenia napięcia psychicznego albo zapobieżenia wyobrażanemu zagrożeniu.

Objawy mogą przyjmować bardzo różne formy.

Pacjent może doświadczać między innymi:

• przymusu wielokrotnego mycia rąk,
• wielokrotnego sprawdzania drzwi, urządzeń lub wykonanych czynności,
• potrzeby liczenia, układania lub powtarzania określonych działań,
• uporczywego poszukiwania pewności,
• złożonych rytuałów zajmujących znaczną część dnia.

Z czasem objawy mogą zacząć wpływać na życie prywatne, zawodowe, relacje z bliskimi, naukę oraz poczucie swobody funkcjonowania.

Nie każda osoba z OCD doświadcza tych samych objawów, a obraz zaburzenia może zmieniać się w czasie.

Choć niektóre zachowania związane z OCD mogą początkowo wydawać się „niewinne” albo być interpretowane jako nadmierna dokładność, perfekcjonizm lub ostrożność, u części osób objawy zaczynają stopniowo przejmować kontrolę nad codziennym życiem.

Natrętne myśli i przymusowe czynności mogą prowadzić między innymi do:

• przewlekłego napięcia psychicznego,
• unikania określonych sytuacji,
• pogorszenia funkcjonowania zawodowego lub szkolnego,
• trudności w relacjach interpersonalnych,
• zmęczenia wynikającego z ciągłej walki z objawami,
• obniżonej jakości życia.

U części pacjentów OCD może współwystępować także z zaburzeniami lękowymi, depresją, przewlekłym stresem lub innymi trudnościami psychicznymi.

W diagnostyce OCD istotne znaczenie ma rozpoznanie mechanizmów podtrzymujących objawy oraz określenie czynników związanych z pojawianiem się obsesji i kompulsji.

W zależności od obrazu klinicznego i indywidualnej sytuacji pacjenta leczenie może obejmować farmakoterapię, psychoterapię lub łączenie różnych metod terapeutycznych.

W leczeniu psychiatrycznym mogą być stosowane między innymi odpowiednio dobrane leki z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny.

Psychoterapia stanowi ważny element procesu leczenia — pozwala lepiej rozumieć mechanizmy związane z lękiem, obsesjami i kompulsjami oraz rozwijać sposoby radzenia sobie z objawami.

Jeżeli zauważasz, że pozornie codzienne zachowania zaczynają stawać się przymusowe, ograniczają Twoją swobodę działania, wpływają negatywnie na relacje albo utrudniają funkcjonowanie zawodowe lub prywatne, warto rozważyć konsultację psychiatryczną lub psychoterapeutyczną.